Baranów Sandomierski (1 523 mieszkańców) – Miasto Baranów Sandomierski zwane jest tak gdyż w Polsce mamy aż trzy Baranowy, owy człon był niezbędny ze względu na możliwość odróżnienia ich od siebie. Natomiast według interpretacji miejscowej ludności nazwa ta powstała od wielkiej ilości hodowanych przez mieszkańców baranów. Według Jana Długosza, istniał już w XII wieku .W 1354 roku osada otrzymała prawa miejskie. Baranów należał do Baranowskich, Kurozwęckich herbu „Poraj”, wielkopolskich Górków, a od 1569 roku do Rafała Leszczyńskiego. Rafał i Andrzej Leszczyńscy wznoszą majestatyczną rezydencję, oraz kościół pw. św. Jana Baranów słynął z handlu zbożem , wyrobu sukna i jako ośrodek kalwinizmu. Po Leszczyńskich od 1677 roku Baranowem władali Wiśniowieccy, Lubomirscy, Sanguszkowie, Izabella Małachowska, Józef Potocki, Krasiccy i Dolańscy.
W czasie II wojny światowej Baranów Sandomierski położony przy historycznej przeprawie przez Wisłę stanowił centrum przyczółka baranowskiego tak dla wycofujących się w 1939 roku wojsk Armii „Kraków”, jak i dla oddziałów) Armii Radzieckiej w 1944 roku. W czasie okupacji ważny środek okupacyjny.
Zamek zwany „Małym Wawelem” jedna z najpiękniejszych rezydencji manierystycznych
w Polsce. Formę tę zamek uzyskał w latach 1591—1606 autorem projektu rozbudowy dotychczasowej rezydencji Andrzeja Leszczyńskiego wojewody poznańskiego był Santi Gucci kierownik królewskich warsztatów kamieniarskich w Pińczowie, przy udziale Tomasza Nikla autora „pierzastych” portali na piętrze.
Zamek wzniesiony w typie „ palazzo in forteca” stanowi czworobok ujętych narożnymi basztami skrzydeł otaczających prostokątny arkadowy dziedziniec. Dwie kondygnacje kolumnowych arkad wspartych na ozdobionych maszkaronami cokołach i dwubiegowa reprezentacyjna klatka schodowa z dziedzińca należą do najznakomitszych dzieł Santi Gucciego.
Na zlecenie Lubomirskich, Tylman z Gameren dobudowuje od strony zachodniej dodatkowy trakt zwany galeria tylmanowską. Wnętrze zdobią m.in. sztukaterie –dzieło Jana Baptysty Falconiego, liczne polichromie, obrazy i dzieła rzemiosła artystycznego. Po zniszczeniach II wojny światowej i kilkunastu lat powojennych poddano zamek w latach 60 tych XX wieku gruntownej restauracji.
Kościół parafialny pw. ścięcia Św. Jana Chrzciciela wzniesiony w 1607 roku, późnorenesansowy, przekształcony na zbiór kalwiński (na krótko) przez Leszczyńskich, którzy także założyli w Baranowie drukarnię. W kościele zachowały się : późnorenesansowa chrzcielnica i dwa portale, barokowe ołtarze i XVIII wieczna kopia obrazu Rafaela –Święta Rodzina
